bladluizen (aphidiae)in de tuin.


Tuin, planten:
tuin      lente      lente'07      zomer      zomerbloeiers      onkruid      herfst      winter      kamerplanten      euphorbia
Dieren, insecten in de tuin:
dieren/links      spinnen      vlinders      libellen      vliegen      zweefvliegen/1      zweefvliegen/2      wespen/bijen      kevers      wantsen      insecten overig
Nederlandse duinen, landen:
duinen      AustraliŽ      Engeland1      2      Frankrijk1      2      3      Ierland      ItaliŽ      Schotland      Spanje      KroatiŽ      TsjechiŽ
home      links      links2



Subpagina wantsen in de tuin:
"Water wantsen"      Schildwantsen (Pentatomoidea)      Blindwantsen (Miridae)      Bodemwantsen (Lygaeidae)      Nederlandse wantsennamen



To the English website / Naar de Engelse websiteEngels / English 
   

Bladluizen (Aphidiae) in de tuin.


Familie Bladluizen-Aphidiae.

Bladluizen hebben net als wantsen en cicaden een zuigsnuit
(rostrum). Ze zijn te herkennen aan de siphonen. Twee buisjes op de achterkant van de rug. Verschillend van vorm en grootte, soms afwezig. 
Ze hebben aan de achterkant een soort staartje, de cauda.

Volwassen bladluizen kunnen zowel gevleugeld als ongevleugeld zijn. Bladluizen zijn vivipaar (levendbarend). Het grootste deel van het jaar zijn er alleen vrouwtjes. die jongen krijgen zonder bevruchting (aseksuele voortplanting - parthenogenetisch). Pas in de herfst worden mannetjes gevormd, die vrouwtjes bevruchten. Die leggen eitjes (ovipaar), die overwinteren (wintereitjes), waaruit de fundatrices (stammoeders) ontstaan, die dan weer levendbarend zijn. Dat heet cyclisch parthenogenetisch.
Er zijn ook volledig parthenogenetische soorten en soorten met beide vormen.
De meeste bladluizen leven op een of enkele waardplanten. Ze kennen ook vaak waardplantwisseling. Deze bladluizen overwinteren op een andere plantensoort. 
In de herfst en in het voorjaar is er een gevleugelde generatie (alaten) die vliegt naar de andere soort waardplant. In de tussentijd zijn ze vaak ongevleugeld (apteren). 
Bladluizen zuigen floeemsap uit de planten. De suikers worden daarna als honingdauw afgescheiden.
Bij veel bladluissoorten wordt de honingdauw door mieren gemolken. 
Bladluizen vooral in besloten ruimtes als gallen vorm als bescherming een waslaagje. 
Voor determinatie is de waardplant, vorm antenne, siphonen en cauda belangrijk. 

In Nederland komen ongeveer 600 soorten voor.

Ik wist weinig van bladluizen, maar als je je er in verdiept blijken het heel interessante insecten te zijn. 
Ze staan onderaan de voedselketen. Zonder bladluizen bijvoorbeeld geen lieveheersbeestjes. Ook larven van enkele prachtige zweefvliegen eten bladluizen.
Gezonde planten overleven het wel, dus van mij mogen ze in de tuin blijven. Soms zijn ze lastig als bijvoorbeeld de auto kleeft door de luizen in de esdoorn.
Voor een kweker van bijvoorbeeld rozen is het natuurlijk een ander verhaal.

Op deze pagina staan slechts weinig soorten met wat informatie overgenomen uit Waarneming en Influentialpoints.com. Meestal een korte beschrijving van alleen de ongevleugelde bladluizen  (soms alleen van de gevleugelde luizen). Waarneming en Influentialpoints.com. geven veel; meer informatie en foto's. Zie bronnen onderaan de pagina. 
Als je op zoek bent naar een naam van een luis, kun je op de website https://influentialpoints.com/Bits/search_us.htm de Engelse of wetenschappelijke naam van de waardplant invullen.

Onderfamilie Aphidinae.

Tribus Aphidini.

Zwarte klimopluis (Aphis hederae). Tribus Aphidini. Onderfamilie Aphidinae. Familie Bladluizen (Aphididae). .. Zwarte klimopluis (Aphis hederae). Tribus Aphidini. Onderfamilie Aphidinae. Familie Bladluizen (Aphididae).   Zwarte klimopluis (Aphis hederae). Tribus Aphidini. Onderfamilie Aphidinae. Familie Bladluizen (Aphididae). 
Ongevleugelde volwassen bladluizen (1,4-2,5 mm) zijn zijn matzwart, donker groenachtig, donkerbruin of roodachtig bruin. Mannetjes kunnen ook gevleugeld zijn. Op jonge scheuten en gebladerte van klimop (Hedera-helix ), soms op andere planten uit de klimopfamilie. Foto's 29-4-2019. 
Aphis verbasci. Tribus Aphidini. Onderfamilie Aphidinae. Familie Bladluizen (Aphididae). .. Aphis verbasci. Tribus Aphidini. Onderfamilie Aphidinae. Familie Bladluizen (Aphididae).   Aphis verbasci. Tribus Aphidini. Onderfamilie Aphidinae. Familie Bladluizen (Aphididae). 
Ongevleugelde volwassen bladluizen (1,7-2.5 mm) zijn helder lichtgroen tot geelachtig en enigszins met poederachtige was. Onder bladeren van toorts (Verbascum), vlinderstruik (Buddleja) (in onze tuin) en helmkruid (Scrophularia). Bezocht door mieren. Foto's 2-6-2019. 

Tribus Macrosiphini.

Bloedblaarluis (Cryptomyzus ribis). Tribus Macrosiphini. Onderfamilie Aphidinae. Familie Bladluizen (Aphididae). .. cryptomyzus-ribis-4-11-5-20.jpg (70036 bytes)  Bloedblaarluis (Cryptomyzus ribis). Tribus Macrosiphini. Onderfamilie Aphidinae. Familie Bladluizen (Aphididae). 
Wisselt van Ribes vooral aalbes ( Ribes rubrum ) naar Andoorn ( Stachys ), soms op andere planten uit de lipbloemenfamilie ( Labiatae of Lamiaceae ). Op de Ribes leven ze in holten aan de onderzijde van bladeren gevormd door bruingroene of purperachtige rode blaasgallen. 
 
Cryptomyzus-soorten leven op Ribes en verhuizen elk seizoen naar lipbloemigen, blijven op Ribes of blijven op lipbloemigen. Foto's 3-8-2019, 11-5-2019. 
Roze appelluis (Dysaphis plantaginea). Tribus Macrosiphini. Onderfamilie Aphidinae. Familie Bladluizen (Aphididae). .. Roze appelluis (Dysaphis plantaginea). Tribus Macrosiphini. Onderfamilie Aphidinae. Familie Bladluizen (Aphididae). . Roze appelluis (Dysaphis plantaginea). Tribus Macrosiphini. Onderfamilie Aphidinae. Familie Bladluizen (Aphididae).   Roze appelluis (Dysaphis plantaginea). Tribus Macrosiphini. Onderfamilie Aphidinae. Familie Bladluizen (Aphididae). 
Wisselt van appel (Malus) naar weegbree (Plantago). Ze veroorzaken in de lengte opgerolde, gekrulde bladeren bij appel. Ongevleugelde volwassen bladluizen (2,1-2,6 mm) op appel zijn matroze tot paarsachtig grijs. Foto's 4-6-2019, 7-5-2019. 
Roos-grasluis (Metopolophium dirhodum). Tribus Macrosiphini. Onderfamilie Aphidinae. Familie Bladluizen (Aphididae). .. Roos-grasluis (Metopolophium dirhodum). Tribus Macrosiphini. Onderfamilie Aphidinae. Familie Bladluizen (Aphididae).   Roos-grasluis (Metopolophium dirhodum). Tribus Macrosiphini. Onderfamilie Aphidinae. Familie Bladluizen (Aphididae). 
Ongevleugelde volwassen bladluizen (1,6-2,9 mm) zijn groen of geelachtig groen met een helderdere groene middenstreep. Lichte antennesegementen met donkere top. Ze zitten op wilde en gecultiveerde Rosa. In juni gaan ze naar talrijke soorten grassen (Poaceae) en cypergrassenfamilie. Foto's 13-4-2019. 
Gewone rozenluis (Macrosiphum rosae). Tribus Macrosiphini. Onderfamilie Aphidinae. Familie Bladluizen (Aphididae).†.. Gewone rozenluis (Macrosiphum rosae). Tribus Macrosiphini. Onderfamilie Aphidinae. Familie Bladluizen (Aphididae).†  Gewone rozenluis (Macrosiphum rosae). Tribus Macrosiphini. Onderfamilie Aphidinae. Familie Bladluizen (Aphididae). 
Ongevleugelde volwassen bladluizen (1,7-4,2 mm) zijn groen of dieproze tot roodbruin. Op jonge groei van rozen, daarna naar planten vooral uit de de kaardebolfamilie. Foto's 9-5-2019. 
.. phyllaphis-fagi-3b-4-6-2019.jpg (63769 bytes)phyllaphis-fagi-1-4-6-2019.jpg (99933 bytes)  Beukenbladluis (Phyllaphis fagi). Tribus Macrosiphini. Onderfamilie Aphidinae. Familie Bladluizen (Aphididae). 
Langwerpig ovale ongevleugelde volwassen bladluizen (2,0-3,2 mm) zijn licht geelachtig groen, bedekt met wollige was. Beuk (Fagus). Aan de onderzijde van voornamelijk jonge bladeren.. Foto's 4-6-2019. 


Onderfamilie Calaphidinae.

Takecallis arundicolens. Tribus Panaphidini. Onderfamilie Calaphidinae. Familie Bladluizen (Aphididae). .. Takecallis arundicolens. Tribus Panaphidini. Onderfamilie Calaphidinae. Familie Bladluizen (Aphididae). Takecallis arundicolens. Tribus Panaphidini. Onderfamilie Calaphidinae. Familie Bladluizen (Aphididae). Takecallis arundicolens. Tribus Panaphidini. Onderfamilie Calaphidinae. Familie Bladluizen (Aphididae). 
De volwassen (altijd) gevleugelde bladluis is lichtgeel of grijsachtig geel met een zwarte vlek op de cauda. De licht- of donkergele nimf zonder deze zwarte vlek. Witachtige antenne met donkere ringen. Lichte poten met donkere tarsi. Lengte 1.8-2.8 mm. Waardplanten: Bamboebladeren. Bij ons op bamboe met brede bladeren.
 
Takecallis-soorten zijn inheems in Zuidoost AziŽ en  leven op bamboes. Takecallis arundicolens, Takecallis arundinariae en Takecallis taiwanus zijn geintroduceerd in Nederland. Foto's 26-12-2016, 22-2-2016. 
Takecallis arundinariae. Tribus Panaphidini. Onderfamilie Calaphidinae. Familie Bladluizen (Aphididae).†..  Takecallis arundinariae. Tribus Panaphidini. Onderfamilie Calaphidinae. Familie Bladluizen (Aphididae).†Takecallis arundinariae. Tribus Panaphidini. Onderfamilie Calaphidinae. Familie Bladluizen (Aphididae).† Takecallis arundinariae. Tribus Panaphidini. Onderfamilie Calaphidinae. Familie Bladluizen (Aphididae). 
De volwassen (altijd) gevleugelde bladluis is lichtgeel of grijsachtig geel en heeft op de thorax donkere lengte strepen (variabel) en op de abdomen op elk tergiet paar langwerpige zwarte vlekken. De licht- of donkergele nimf zonder deze tekening. Witachtige antenne met donkere ringen. Lichte poten met donkere tarsi. Lengte 1.7-2.4 mm.
In rust zitten ze bij mij gestrekt op de bladnerf en vallen ze niet op. Bamboebladeren. Bij ons op bamboe met smalle bladeren. Foto's 9-6-2019. 
Tuberculatus annulatus. Tribus Panaphidini. Onderfamilie Calaphidinae. Familie Bladluizen (Aphididae).†..  Tuberculatus annulatus. Tribus Panaphidini. Onderfamilie Calaphidinae. Familie Bladluizen (Aphididae).†Tuberculatus annulatus. Tribus Panaphidini. Onderfamilie Calaphidinae. Familie Bladluizen (Aphididae).†. Tuberculatus annulatus. Tribus Panaphidini. Onderfamilie Calaphidinae. Familie Bladluizen (Aphididae).†. Tuberculatus annulatus. Tribus Panaphidini. Onderfamilie Calaphidinae. Familie Bladluizen (Aphididae).†  Tuberculatus annulatus. Tribus Panaphidini. Onderfamilie Calaphidinae. Familie Bladluizen (Aphididae). 
De volwassen (altijd) gevleugelde bladluis is variabel in kleur, geelachtig, grijsachtig groen of roze tot paars in de zomer. Witachtige antenne met donkere ringen. Lichte poten met donkere tarsi. Donkere siphonen. Lengte 1,7-2,2 mm.
Op eik, vooral zomereik (Quercus robur). Foto's 6-6-2019, 9-6-2019,  10-6-2019. 

Tuberculatus annulatus lijkt heel veel op Tuberculatus neglectus.
Verschil volgens
Influentialpoints.com: Tuberculatus annulatus: Abdominal tergites I-III each have a pair of spinal processes (see second picture below) (cf. Tuberculatus borealis which has a pair of spinal processes on each of tergites I-IV). The spinal processes on tergite III may be dusky pigmented and are particularly large (cf. Tuberculatus neglectus which has unpigmented spinal projections on abdominal segment I-III of similar size).

 

Onderfamilie Chaitophorinae.

Tribus Chaitophorini. 

Periphyllus acericola. Tribus Chaitophorini. Onderfamilie Chaitophorinae. Familie Bladluizen (Aphididae). .. Periphyllus acericola. Tribus Chaitophorini. Onderfamilie Chaitophorinae. Familie Bladluizen (Aphididae). Periphyllus acericola. Tribus Chaitophorini. Onderfamilie Chaitophorinae. Familie Bladluizen (Aphididae).   Tribus Chaitophorini. Onderfamilie Chaitophorinae. Familie Bladluizen (Aphididae). 
Ongevleugelde volwassen bladluizen (2,4-3,5 mm) zijn lichtgroen of geelachtig groen met donkerder groene vlekken, soms met bruinachtige tekening. Op de onderkant van bladeren, bladstelen en jonge scheuten van gewone esdoorn (Acer pseudoplatanus). Foto's 5-5-2019, 21-5-2019. 
Japanse esdoornluis (Periphyllus californiensis). Tribus Chaitophorini. Onderfamilie Chaitophorinae. Familie Bladluizen (Aphididae)... Japanse esdoornluis (Periphyllus californiensis). Tribus Chaitophorini. Onderfamilie Chaitophorinae. Familie Bladluizen (Aphididae).Japanse esdoornluis (Periphyllus californiensis). Tribus Chaitophorini. Onderfamilie Chaitophorinae. Familie Bladluizen (Aphididae).  Japanse esdoornluis (Periphyllus californiensis). Tribus Chaitophorini. Onderfamilie Chaitophorinae. Familie Bladluizen (Aphididae). 
Ongevleugelde volwassen bladluizen (2,3-3,5 mm) zijn donker olijfgroen tot roodachtig. De kop is donker. Op de onderkant van bladeren van Aziatische sier-esdoorns, soms op andere esdoorns. Foto's 18-4-2019. 
Periphyllus testudinaceus. Tribus Chaitophorini. Onderfamilie Chaitophorinae. Familie Bladluizen (Aphididae). .. Periphyllus testudinaceus. Tribus Chaitophorini. Onderfamilie Chaitophorinae. Familie Bladluizen (Aphididae). Periphyllus testudinaceus. Tribus Chaitophorini. Onderfamilie Chaitophorinae. Familie Bladluizen (Aphididae). . Periphyllus testudinaceus. Tribus Chaitophorini. Onderfamilie Chaitophorinae. Familie Bladluizen (Aphididae).   Periphyllus testudinaceus. Tribus Chaitophorini. Onderfamilie Chaitophorinae. Familie Bladluizen (Aphididae). 
Ongevleugelde volwassen bladluizen (2,0-3,7 mm) zijn groen tot donkerbruin of zwartachtig. Op jonge scheuten, bladeren en bladstelen van Spaanse aak (Acer campestre), maar ook op andere esdoornsoorten. Foto's 8-4-2019, 9-4-2019.  
Tinocallis takachihoensis. Tribus Panaphidini. Onderfamilie Calaphidinae. Familie Bladluizen (Aphididae). .. Tinocallis takachihoensis. Tribus Panaphidini. Onderfamilie Calaphidinae. Familie Bladluizen (Aphididae).   Tinocallis takachihoensis. Tribus Panaphidini. Onderfamilie Calaphidinae. Familie Bladluizen (Aphididae). 
Gevleugelde volwassen bladluizen (1.8-2.0 mm) zijn licht geelgroen met glanzend zwarte kop en thorax. Zwart langs de vleugeladers. Aan de onderkant van bladeren van iep (Ulmus). Foto's 27-5-2019. 

 

Onderfamilie Eriosomatinae.    

Bessenwortelluis (Eriosoma ulmi). Tribus Eriosomatini. Onderfamilie Eriosomatinae. Familie Bladluizen (Aphididae). .. Bessenwortelluis (Eriosoma ulmi). Tribus Eriosomatini. Onderfamilie Eriosomatinae. Familie Bladluizen (Aphididae).   Bessenwortelluis (Eriosoma ulmi). Tribus Eriosomatini. Onderfamilie Eriosomatinae. Familie Bladluizen (Aphididae). 
Gallen op worden gevormd door neerwaarts krullen, draaien en blaarvorming van ťťn zijrand van een iepenblad, waarbij het vervormde deel geelachtig of witachtig groen wordt. In de tuin waren maar een paar gallen. Daarvan waren bij de meeste beide bladranden gekruld. Daarom is er wat twijfel met Eriosoma patchiae. Die is echter zeldzaam in nederland en heeft minder bleke bladgallen. 
Alaten verlaten de gallen en migreren naar de wortelkraag van aalbesstruiken. Daar produceren ze larven die zich voeden met dunne wortels onder een laag was. De vrouwtjes, die wintereieren leggen, keren september, oktober terug naar iepen. 
Foto's 24-5-2019. 

 

Ik wil Henk Soepenberg, Marco de Haas (op Waarneming), Willem Ellis (website bladmineerders en plantengallen) en Bob Dransfield (website Influentialpoints) bedanken voor hun hulp bij het determineren.

Bladluizen op Waarneming: Waarneming.nl/taxa/10808
(Informatie als je een soort selecteert)
  Engelse site over luizen: Influentialpoints.com  
(Veel informatie, foto's)
Engelse site over luizen: Aphidsonworldsplants   Bladmineerders en plantengallen van Europa:  Bladmineerders.nl              

 

Bij waarneming.nl. kun je, als je lid bent, aan elkaar informatie over dieren vragen en waarnemingen doorgeven.


Engels / English                                                           

 

                      

 

Subpagina wantsen in de tuin: "Water wantsen"      Schildwantsen (Pentatomoidea)      Blindwantsen (Miridae)      Bodemwantsen (Lygaeidae)      Nederlandse wantsennamen                         

Subpagina Frankrijk: Insecten Frankrijk 

 

 

W3Counter Web Stats

 

 

-0-0-0-